Prawo finansowe

Postępowanie podatkowe regulowane jest obecnie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawowe zasady tego postępowania, jego tryb, sposób wnoszenia odwołań, są więc w zasadzie takie same jak w postępowaniu administracyjnym ogólnym, z uwzględnieniem jednak pewnej specyfiki, postępowanie to dotyczy bowiem wymiaru podatku.
Organami podatkowymi, przed którymi toczy się postępowanie podatkowe, są kierownicy urzędów skarbowych oraz dyrektorzy izb skarbowych. Organami odwoławczymi są organy podatkowe wyższego stopnia, a w odniesieniu do niektórych podatków podatkowa komisja odwoławcza, działająca przy izbie skarbowej.
W większości podatków podatnik jest zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego (wykazu, deklaracji). Wysokość zobowiązania podatkowego ustalana jest w zasadzie zgodnie z zeznaniem, chyba że rzetelność zeznania budzi podejrzenia. W takich wypadkach organ podatkowy wzywa podatnika do udzielenia wyjaśnień lub uzupełnienia zeznania.
Podstawowym środkiem dowodowym w postępowaniu podatkowym
są księgi prowadzone przez podatnika, jeżeli są prowadzone rzetelnie i zgodnie z przepisami. Przy niektórych podatkach podatnik nie musi prowadzić ksiąg, a jedynie w razie potrzeby przedstawić dokumenty uzasadniające wysokość podstawy opodatkowania oraz uzasadniające stosowanie odliczeń (ulg).
Gdy organ podatkowy uzna zeznanie lub dowody za nierzetelne, wydaje decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Musi przy tym uzasadnić, dlaczego nie uznał ksiąg lub innych dokumentów za dowód.
Od decyzji organu podatkowego podatnik może wnieść odwołanie. Musi ono zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je w ciągu miesiąca organowi odwoławczemu wraz z ustosunkowaniem się do postawionych zarzutów. Organ odwoławczy powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania odwołania. Wniesienie odwołania w zasadzie nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak organ odwoławczy może wstrzymać jej wykonanie w wypadku uzasadnionym interesem społecznym lub ważnym interesem podatnika.